Marion Koopmans: Goedgelovige Viroloog als Kuifje in China

Hoe kan Nederland er zeker van zijn dat professor Koopmans geen “foute theorieën” verkondigt na terugkeer uit China?

In december roept viroloog Koopmans tijdens een TV optreden dat mensen die foute theorieën verkondigen een beetje ondermijnend bezig zijn. Niet handig als je het vertrouwen van mensen moet winnen in het gevecht tegen corona.

Er zijn teveel landen waar de officiele waarheid de enige juiste waarheid is. In december 2019 slaat de Chinese arts Li Wenliang alarm over het toen nog onbekende coronavirus. De lokale politie maant hem te stoppen met het verspreiden van onjuiste informatie. Vervolgens wordt er een onderzoek gestart naar de “geruchten” die de medicus verspreidt. Twee maanden later overlijdt [Engels] de jonge dokter aan de gevolgen van corona. Zijn vrouw is dan vijf maanden zwanger. De weduwe bevalt [Engels] in juni van hun zoon. De overleden arts en vader is door de Chinese overheid ondertussen posthuum gerehabiliteerd onder immense druk van de bevolking, boos over hoe de overheid de pandemie [niet] te lijf gaat.

Vanaf het moment dat het dan nog nauwelijks bekende coronavirus de kop opsteekt in Wuhan drukt de Chinese overheid de berichtgeving hardhandig de kop in. Op een zondagavond in maart wordt aangekondigd dat Nederland voor de eerste keer dicht gaat. De volgende dag schrijft de Engelstalige tak van de Duitse publieke omroep Deutsche Welle op haar website een van de eerste verhalen over hoe China het coronavirus tot propagandaoorlog [Engels] bombardeert. Er zullen er nog velen {Engels] volgen.

In november 2020 schrijft The New York Times hoe dramatisch het officiele verhaal veranderd is. De stad Wuhan waar het virus het eerst gevonden werd, is de ster geworden van televisieshows [Engels] die het verhaal vertellen van heldhaftige bewoners maar de fouten van de overheid verzwijgen. Die censuur is niet nieuw, een half jaar eerder schrijft diezelfde New York Times over hoe door censuur wel wantoestanden in het buitenland belicht worden, maar niet thuis. Woorden als apocalypse en vagevuur worden gebruikt als het over het buitenland gaat. Staatsmedia drukken foto’s af van zorgmedewerkers die vuilniszakken moeten gebruiken ter bescherming bij gebrek aan echte bescherming. Datzelfde gebeurt vanzelfsprekend ook in China maar dan zijn het ineens geruchten die gecensureerd worden [Engels].

Een Amerikaanse blogger die bericht over een veldhospitaal in New York wordt 50 minuten lang geinterviewd op de Chinese staatstelevisie. Zijn drie (三, Mandarijn is soms best makkelijk) Chinese evenknieen die thuis hetzelfde probeerden te doen, verdwijnen. Een moeder die haar dochter aan corona verliest en online haar verdriet uit en zich afvraagt hoe het kan, wordt digitaal onder de haat bedolven.

Het Nederlandse perslandschap is monochromatisch en soms problematisch. Geen idee of het hier ook in de krant stond. Vlak voor de jaarwisseling is de Chinese journalist en advocaat Zhang Zhan tot vier jaar gevangenis [Engels] veroordeeld wegens opruiing, het veroorzaken van problemen en het verspreiden van valse informatie. Het proces duurde slechts een paar uur.

Zocht Kuifje en de Blauwe Lotus in mijn boekenkast op toen mijn oog viel op een souvenir. Een boek over de onzichtbare, Grote Muur van China

Waar gaat de reis naartoe?
De opmerking van professor Koopman over ondermijnend bezig zijn als je niet in haar versie van de waarheid gelooft, steekt omdat ze binnenkort naar China afreist om de oorsprong van het coronavirus te onderzoeken. Het Koninkrijk van het Midden is geen vrij land. In 2018 deelde het de 129e plaats (van 162), samen met Qatar als het op vrijheid aankomt.

Aangekomen in Wuhan, de vermoedelijke oorsprong van het virus – en na 14 dagen quarantaine – gaan de wetenschappers van de Wereldgezondheidsorganisatie [WHO] het spoor van het virus terugvolgen van de markten en mogelijk laboratoria naar de bron. Succes!

Obligaat mompelt het publieke omroep-presentatieteam tijdens een uitzending van Op 1 op dat het lastig is om in China openheid van zaken te krijgen. Even suf is het antwoord van de professor. “Daarom gaan we ernaar toe.” Vervolgens slaat ze alle prik uit de limonade met dooddoeners als “er is al een explosie aan onderzoek gaande in China” en “het is ook in China’s belang.” Inenten is ook in ieders belang, maar dat betekent niet dat iedereen – zelfs zij die beter moeten weten zoals het zorgpersoneel – dat ook laten doen.

China heeft wel degelijk een belang bij het onderzoek – maar niet op de manier de Koopmans zich voorstelt. Dat blijkt wel uit het feit dat de WHO met China moet onderhandelen voor toegang. Eind november schrijft de NRC: “Volgens de WHO is de uiteindelijke samenstelling van het team in samenspraak met China bepaald. China heeft paralel een eigen onderzoeksteam gevormd, waarmee het WHO-team zal samenwerken en informatie zal uitwisselen.” En ik maar denken dat echte wetenschap geen grenzen kent.

In november viel professor Koopmans mij op door een verhelderende uitspraak.  “Zodra je die lockdown loslaat, krijg je weer circulatie.” Meer contacten betekent meer besmette mensen en dus vollere ziekenhuizen. Strenge maatregelen zijn hoogstens een noodrem om de epidemie enigszins beheersbaar te maken. In datzelfde artikel antwoordt de viroloog op de vraag of het niet te snel gaat – onduidelijk wat de auteur bedoelt met “het” – repliceert de viroloog met een klacht over China.

“De druk is groot. China en Rusland zijn vol aan het vaccineren, zonder iets van de informatie te delen. Dat zou in Europa niet kunnen. En dat zou ook niet moeten kunnen.”

Vinden Wat Gevonden Mag Worden
Onderzoek doen is natuurlijk van groot belang, maar het heeft alleen waarde als je dat vrij en ongehinderd kunt. Op het moment dat het land dat een paspoort in je stempel moet zetten voor je binnenkomt, een stem heeft in welke deskundigen wel en niet welkom zijn, is er van onafhankelijke en objectieve wetenschap weinig of geen sprake meer.

De humor staat in je boekenkast. Een oud studieboek Mandarijn van DeFrancis. Onder ‘wetenschappelijk onderzoek doen’ [34] staat het bij het volgende lemma het woord ‘soms’ [35]. In hetzelfde rijtje staat ook de term ‘geredigeerd worden’ [38], wat je zou kunnen ombuigen naar een omfloerste benadering van censuur.

China heeft al onderzoek gedaan en nu doet China paralel aan de WHO een eigen onderzoek. Al maanden schrijven buitenlandse kranten over hoe China het verhaal over de oorsprong van het virus probeert te veranderen en het buiten China te leggen. China heeft invloed gehad op de samenstelling van het team internationale wetenschappers, de WHO heeft daarvoor lang moeten onderhandelen. De NRC gaat nog verder en schrijft in dezelfde week dat bekend wordt dat Marion Koopmans onderzoek in China gaat doen, dat er sprake was van een doofpot toen corona ontdekt werd en het land door de rest van de wereld met een breekijzer opengebroken moest worden.

Bij een eerdere poging om onderzoek ter plaatste uit te voeren, sloot het land de grenzen voor de WHO. Ondertussen is Koopmans zelf ook kritisch op China in het interview in de Correspondent. Journalisten Zonder Grenzen plaatsen China onder aan de lijst van landen met persvrijheid [Engels], 177 van 180. China zelf beweert dat buitenlandse journalisten wel degelijk welkom zijn. En u gaat een jaar na dato onderzoek doen in China. Het beste waar u op kunt hopen is niks vinden. Mocht u wel wat vinden, weet u dan zeker dat het de waarheid is en niet een nepfeit dat daar is geplaatst om u een lokaal welgevallige – maar volstrekt onjuiste en mogelijk levensgevaarlijke – conclusie te laten trekken.

Hoe kan Nederland er zeker van zijn dat viroloog Koopmans geen “foute theorieën” verkondigt na terugkeer uit China? Hoop maar niet op de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid Pieter-Jaap Aalbersberg (weer zo’n onbetrouwbaar figuur met een dubbele voornaam) die complotdenkers in de gaten houdt in tijden van corona. Het afgelopen jaar had hij er zijn handen vol aan. Dan observeert hij Gert-Jan vast ook als ik buitenlandse [sic!] kranten nablaat dat er in China een complot op het hoogste niveau gaande is om de schuld voor corona buiten de landsgrenzen te plaatsen. Viroloog Koopmans daarentegen gegarandeerd niet. Zij is een officieel goedgekeurde expert en kan dus geen foute theorieën verkondigen, zelfs niet nadat ze terugkomt uit China. Dat is het mooie van het geloven in een enkele waarheid. Er is alleen nog een klein lastig puntje. In de zoveelste vlaag van faalangst heeft de overheid de hele wereld tot code oranje uitgeroepen en er meteen een regel aan vastgeknoopt dat je alleen je eigen land binnen mag met een negatieve coronatest. Britten in Spanje kopieren er lustig op los, per ongeluk met de verkeerde foto. Ik durf te wedden dat Koopmans ongetest een briefje krijgt met daarop een verklaring dat ze geen corona heeft als ze in Wuhan op het vliegtuig terug stapt.

Professor Koopmans als u uw tijd optimaal wilt besteden, ga niet naar China maar begin een website waarin u in korte verhaaltjes, zeg een kwart van dit artikel, in gewoon Nederlands de belangrijkste vragen bespreekt die mensen hebben. Ik zie u veel op Twitter dus de tijd heeft u. En wilt u echt een stapje verdergaan, gun mensen de mogelijkheid om vragen te stellen. Dat betekent niet dat u op iedere aantijging hoeft te antwoorden. Weghalen van kritische vragen zou ik trouwens niet doen, zie hierboven.

Pssst…
Beste complotdenkers, professor Koopmans is een uitstekende wetenschapper die zoekt naar verklaringen. Soms is het moeilijk voor te stellen dat niet iedereen die wens deelt. Dus als jullie geloven dat ik het met jullie eens ben: fout. En nee, dat Koopmans in november een bijgewerkte belangenverklaring heeft ingediend, betekent niet dat ze iets geheim wil houden. Jullie zijn totaal onbelangrijk en iedereen weet dat er maar een echte samenzwering is. Waarom houdt de overheid voor ons geheim dat de aarde plat is?

Belangverklaring Marion Koopmans waarin ze aangeeft dat ze drie jaar (2008-heden) wetenschappelijk advies heeft gegeven aan de lokale CDC in Guangdong, China.

Nov. 2020: toegevoegd t.o.v. belangenverklaring januari: wetenschappelijk adviseur lokale CDC Guangdong, China. 2008 – heden is geen drie jaar of samenzwering. Vast een typfout, da’s alles.

Kopfoto gemaakt door Martin Sanchez, gevonden op Unsplash. Afbeelding is bewerkt.

 

Update
The Financial Times bericht vanmorgen (06 januari) dat China de onderzoekers van de WHO de toegang heeft ontzegd [Engels, €].

Bedreiging Is Nog Geen Vrije Meningsuiting En Vrije Meningsuiting Is Nog Geen Ondermijning

Prof. Marion Koopmans: mijn coronawaarheid is de echtste. Niet handig als je mensen wilt overtuigen.

Een verse aflevering waarom corona ook [en vooral] een communicatiecrisis is.

Interne consistentie is helemaal mijn dingen, maar ik ben het niet gedetailleerd. De hoofdlijn bewaak ik echter met hart en ziel: GJ is tegen. Geen idee wat, ik ben tegen. Da’s nog eens consequent.

Er flitst op TV een arts voorbij die even snel 60 procent van alle medewerkers in de zorg belachelijk maakt. Op de vraag waarom maar 40 procent van alle zorgmedewerkers zich wil laten inenten begint de medische persoonlijkheid met het verhaal over inentingen en autisme. Daar is geen relatie tussen en de arts die het schreef is ontslagen! Conclusie voor de kijker: 60 procent van de zorgmedewerkers begrijpt het niet, het pratende TV hoofd wel. Heel erg dom. Als mensen angst hebben voor het onbekende, zet je ze niet als domme kleuters in de hoek, maar ga je een volwassen gesprek met ze aan. We willen tenslotte niet dat straks 70 procent van de zorgmedewerkers een inenting weigert.

Ik kan het fragment niet terugvinden. Tijdens de speurtocht viel mijn blik op dr. Marion Koopmans, viroloog bij het EMC en weer stuiterde ik van mijn stoel. Koopman is hoogleraar en lid van het OMT, de groep van medische experts die het kabinet adviseert. Als deskundige krijgt ze tijdens de coronacrisis allerlei bedreigingen naar haar hoofd geslingerd. Stop daarmee stelletje zielepoten! Ze kan er zelf echter ook wat van.

Bedreiging is niet hetzelfde als vrije meningsuiting en vrije meningsuiting is nog geen ondermijning. Toch komt het volgens de hoogleraar wel gevaarlijk dicht in de buurt. “Echt theorieën verkondigen die niet kloppen ben je een beetje ondermijnend bezig.”

Interessante vraag voor professor Koopmans: wanneer weet je dat iets niet klopt? En wat is uw mening over Galileo? Als u terugkijkt over het afgelopen jaar zijn er vast momenten geweest dat u het volledig bij het verkeerde corona-eind had. Geeft niks, wetenschap is het onderzoeken van stellingen. Voortschrijdend inzicht komt altijd met vallen en opstaan. Maakt uw opmerking dat het poneren van stellingen die niet juist zijn, gevaarlijk dicht bij ondergraving van de ware werkelijkheid komt, wel een beetje ongemakkelijk. Op die manier komt de mensheid nooit verder en is de aarde nog steeds het centrum van het heelal. Klinkt als een stukje onprettige retoriek uit een een-partijstaat.

Laat ik het voor de helderheid eens omdraaien. Wat als Trump zo’n opmerking maakt of misschien een van zijn meer plooibare medische adviseurs nadat hij dr. Fauci aan de kant heeft geschoven? Professor Koopmans staat niet alleen door de bedreigingen onder enorme druk – nogmaals, kappen en nu meteen! – maar ook omdat zij een van de knappe koppen is die ons van corona moeten verlossen. Ga er maar aanstaan. Ondertussen is corona ook vooral een communicatiecrisis. Koopmans heeft niks fout gedaan maar als wetenschapper zou het haar sieren om of haar woorden terug te trekken of ze te verduidelijken. En nogmaals, de persoonlijk tol die zij betaalt voor de vele bedreigingen en het delen van haar wetenschappelijke kennis op TV is te hoog.

Kopfoto gemaakt door Macau Photo Agency, gevonden op Unsplash. Afbeelding is bewerkt.

Corona Is Ook Een Communicatieziekte

Pijnlijk dat nou precies bij een verhaal over geen uitzonderingen, iedereen een mondmasker op zo weinig foto’s van mensen met maskers te zien zijn.

Covid-19 is echt. Arrogantie nog veel echter. We kiezen allemaal onze eigen realiteit. Politici leven in een “ik ben woest / verbijsterd / verontwaardigd type wereld. Nee ze zijn niet boos omdat zij zelf niet goed nadenken over wat ze doen. Met hun salaris – excuus vergoeding – kom je natuurlijk nooit bij de Hema of Action. Wisten ze voor de lockdown eigenlijk wel dat zulke plebswinkels bestaan?

Schiphol, ja dat kennen ze wel. Van door de belastingbetaler gefinancierde, plezierige dienstreizen. En sinds het plebs niet meer bij Action naar binnen mag, verdringen ze zich op Schiphol. Woest zijn de Kamerleden, da’s altijd nog makkelijker dan toegeven dat je ongeschikt bent. Gelukkig drukken kranten alles wat het gezag zegt braaf af. Of niet dan? Toen ik de foto’s zag bij een artikel over longartsen die geen uitzonderingen meer willen bij het dragen van mondkapjes, moest ik ineens aan Asterix denken. Een klein dorpje dat moedig weerstand biedt tegen vreemde overheersing met de fotoredactie als strijdlustige Galliers.

Er zijn patiënten die vanwege een uitzonderingsregel geen mondkapje hoeven dragen. Leon van den Toorn, voorzitter van de longartsenvereniging, waarschuwt dat dit extra levens kan kosten: niet alleen onder deze kwetsbare patiënten, maar ook in hun omgeving.” Filmpjes in de krant kijk ik niet. Gelukkig is het verhaal ook rijk geillustreerd. Longarts Van den Toorn is blijkbaar erg belangrijk want er staan drie foto’s van hem in het artikel, allemaal genomen in het Erasmus MC en in geen van allen draagt hij een mondkapje. Ooit van voorbeeldfunctie gehoord dokter? Heeft Grapperhaus wel, maar die dacht dat hij niet betrapt zou worden.

Gelukkig staat er aan het begin van het verhaal nog wel een algemeen plaatje van een mondmasker. Op een andere foto is te zien hoe zorgpersoneel met mondkapje een coronapatient verpleegt. En tenslotte een foto uit het Elisabeth Twee Steden Ziekenhuis, waar iemand van het medisch personeel een kamer uitkomt die afgeschermd is met een plastic sluis. Ze heeft haar handen omhoog en draagt geen mondkapje. Haar twee collega’s op de gang wel.

Twee pijnlijke voorbeelden van geen beschermingsmiddelen in een artikel over mondkapjes zonder uitzondering. Niet boos worden, laat dat maar aan de politici over. Maar het geeft wel aan hoe zwaar de mensen in de zorg het hebben als je te moe bent om te realiseren dat het laaghangend fruit rijp is voor de pluk als je maar aan je voorbeeldfunctie denkt. Sterkte allemaal.

Kopfoto “geen uitzonderingen” gemaakt door Evgeni Tcherkasski, gevonden op Unsplash.

School Is Alles, Lockdown Niks

Sluiten we de scholen voor de kinderen – of omdat politici te langzaam reageren?

Vroeger was alles beter. Alles? Bijna dan. En ja daar is weer die Asterix-referentie. Vroeger was alles beter, behalve de jeugd van tegenwoordig. Het begon als een compliment maar nu ik klaar met schrijven ben, weet ik het niet meer zo zeker. En da’s niet de schuld van de jongere generatie.

Woensdag 16 december en de eerste volledige lockdowndag is gekomen. Winkels als Action en Hema zijn uitgesputterd en scholen zijn dicht voor de leerlingen. Mooie kans om in mijn vrije lunchpauze snel even naar school te gaan en wat te verven. Een leeg gebouw zonder kinderen op een normale schooldag is eng. Het voelt fout en dat is het ook. Horrorfilms zijn niks voor GJ en dit is nog veel erger. Als ik door de gangen loop, tel ik mijn voetstappen. Hoe kan dat? Mijn ademhaling trouwens ook. Ik kan ze allebei horen. Waar zijn de kinderen die mij trots vertellen dat ze een Disney princess zijn en kunnen toveren of hoe goed ze stoer kunnen doen?

Een dag eerder, het is dinsdag, en ik fiets ‘s avonds van school naar huis. Zelfs voor een simpele vrijwilliger zonder HBO-opleiding is het hard om voor onbekende tijd van de kinderen afscheid te nemen. De kleintjes valt het nog veel zwaarder, maar als professioneel volwassene denk ik alleen aan mijzelf. Vijf minuten later ben ik thuis en kan ik weer een beetje normaal doen.

Sinterklaas hebben we toch maar mooi met de kinderen gevierd. Voor ik het vergeet, als Dieuwertje Blok ermee stopt, wil ik graag het Sinterklaasjournaal presenteren. Zeg maar wat het kost – ik betaal elke prijs – je mag kiezen uit War Child of Unicef, maar het liefst War Child.

Vroeger was alles beter, behalve de jeugd van tegenwoordig

Twee leerlingen van een MBO-opleiding die helpen, mogen diezelfde dag voor pakjesavond voor het eerst weer naar school. Blij als ze zijn, zal het niet lang duren. Geef het een week. School is meer dan leren lezen en rekenen. Spelen en samenwerken is net zo belangrijk. En natuurlijk hoe zeep werkt want de gezichten van die twee tieners zit onder de zwarte vegen. Vroeger was alles beter behalve de jeugd van tegenwoordig.

Als je 1,2 miljoen kinderen thuishoudt, zitten de ouders ook meteen opgesloten. Is dat nou echt nodig of is het kindermisbruik? In het Verenigd Koninkrijk heeft men geschat dat volgend jaar 5.000 mensen extra aan kanker overlijden vanwege de uitgestelde behandelingen. Nederland is een kwart van het eilandkoninkrijk dus zeg dat er hier 1.250 mensen door overlijden. Het enige wat telt ondertussen zijn de coronastatistieken, niet de levenslange schade die de jeugd van nu oploopt. Ach, als ons dat een zorg zou zijn, hadden we allang statiegeld ingevoerd.

Diezelfde ongewassen jongen vertelt nog wat anders. Zijn vriendin kreeg corona. Milde klachten, vergelijkbaar met griep en hij heeft gewoon naast z’n Zoete geslapen. Covid-Piet is twee keer getest en geen corona. We weten er nog zo weinig van. Het duizelt in mijn hoofd en ik snap er niks meer van.

Op de website van het ECDC, een Europese agentschap voor gezondheidszorg, staat een apart hoofdstuk over kinderen tot 18 jaar en school [Engels]. De toespraak van premier Rutte heb ik niet gezien, ook niet teruggelezen trouwens. Het artikel is verhelderend, vertaling door GJ. Ik ben zo vrij geweest de langdradige ambtelijke antwoorden licht-praktisch in te korten.

Eerste vraag van Papa en Mama: is school veilig voor ons kroost? Het antwoord zal je verbazen, geen ja, geen nee, ook geen misschien of zelfs maar ongeveer. Soms is Europa echt geweldig. Er is overeenstemming dat scholen moeten heropenen om kinderen een geschikte leeromgeving te bieden en de negatieve gevolgen van eerdere schoolsluitingen te compenseren. Mijn echt vrije vertaling: het is gewoon niet gezond om kinderen zo lang thuis op te sluiten. Het middel kan wel eens erger dan de kwaal zijn.

Kunnen kinderen terug naar school? Ja. (Afbeelding: website ECDC, bewerkt)

De rol van kinderen bij het verspreiden van corona is onduidelijk. Moeten scholen dus gesloten blijven? Antwoord: het is onwaarschijnlijk dat scholen een rol van betekenis spelen bij de verspreiding van corona. Scholen vormen wel een essentieel onderdeel van de maatschappij en het kinderleven. Sluiting is alleen gerechtvaardigd als niets anders meer helpt. Vrije vertaling: de wetenschap weet het ook niet meer, dus doe maar wat. Het schaadt toch wel, maar misschien baat het een beetje. Succes!

Moeten scholen dichtblijven? Nee. (Afbeelding: website ECDC, bewerkt)

Onder punt acht staat de vraag of kinderen samen kunnen spelen. Wetenschap heeft eerder een antwoord klaar op corona dan ze een effectieve manier vindt om kinderen te verhinderen met elkaar te spelen. Gelukkig maar. Kinderen hou je niet tegen is trouwens ook het thema van de kerstfilm Klaus. Het antwoord van de Europese wetenschappers geeft opnieuw aan wat echt belangrijk is. Als scholen voor langere tijd sluiten, wordt kinderen de kans ontnomen om te groeien, zich te ontwikkelen en te leren. Schoolsluitingen treffen kansarme kinderen extra hard. Het is hun enige leeromgeving.

Onderzoek benadrukt dat kinderen tussen twee en tien jaar een aktief sociaal leven op school hebben. Van elkaar leren heeft een positieve invloed op hoe ze opgroeien en wie ze zijn. Zonder hun vriendjes op school kunnen kleine kinderen gevoelens van depressiviteit, schuld en woede ontwikkelen. Wie wil dat nou op zijn geweten hebben? [toevoeging is van GJ]

School en alles wat ermee samenhangt biedt kinderen structuur, betekenis en een dagelijks ritme. Vast veel ouders onder die Europese wetenschappers, denk ik. Kinderen die al worstelen met angstige of depressieve gevoelens zullen daar door een schoolsluiting nog zwaarder onder gebukt gaan. Stoppen van zulke activiteiten kan leiden tot [meer lijden,] teruggetrokken gedrag en hopeloze gevoelens.

Om bovenstaande gevaren tegen te gaan moeten kinderen met elkaar kunnen spelen, eventueel met voorzorgsmaatregelen. Vertalen is altijd lastig, nuances verschillen per taal maar het staat er echt zonder enig voorbehoud. Die EU is soms zo gek nog niet.

Kunnen kinderen samen spelen? Ja! [Probeer ze maar eens te stoppen.] (Afbeelding: website ECDC, bewerkt)

Ondertussen weet ik nog steeds niet goed waarom de scholen in Nederland pardoes moeten sluiten. Politici snappen niet wat ze zeggen en wetenschappers snappen niet wat ze tekenen. Hadden de leden van het OMT maar geen geheimhoudingsverklaring onderschreven dan konden ze het nu uitleggen. Ik herhaal: corona is ook een communicatiecrisis. Dat blijkt overigens wel uit het feit dat Ferd Grapperhaus, minister van boetes voor anderen en veroordelingen, zich weer op TV waagt. Zelfs mijn buurvrouw van 78 ontploft als zijn hoofd haar vanuit de TV tegemoet glimt. “Die man moet zijn mond houden.” Elegante uitspraak, wijsheid komt duidelijk met de jaren. Niet dat ik er wat aan heb als ik mijn voetstappen hoor galmen over de lege gangen van school. En de 1,2 miljoen kinderen die thuiszitten nog minder.

Beleid levert altijd kritiek op, daar teken je als politicus voor. Corona maakt het nog lastiger. Mijn advies: als Papa en Mama zich niet aan de regels houden en daarom de kinderen niet naar school kunnen [sic], zeg het gewoon. En denk vervolgens meteen na over hoe je de schade ongedaan gaat maken. Kleine kinderen mogen niet stemmen, maar ze hebben wel rechten. De wetenschappers van het Europese Centrum voor Ziektes snappen dat, nou onze vaderlandse politiek nog. Blijf hopen.

Kopfoto: eigen opname, Alex Wigan, gevonden op Unsplash. Afbeeldingen zijn bewerkt en gecombineerd.

Coronapersconferentiepuinhoop

Zondag is het kabinet bijeengekomen en heeft besloten dat Nederland dicht moet. En wel onmiddelijk want de situatie is kritiek. Eerst ff pitten, altijd zwaar dat werken op zondag. Dus worden een dag later tijdens de lunch de fractieleiders ingelicht en pas rond zeven uur ‘s avonds, wij, het volk. Waar is de brand?

De hele maandag gonst het al. Burgers en bedrijven weten niet waar ze aan toe zijn. Wel of niet de boel dicht. Mogen fysios openblijven of zijn ze niet essentieel? Waar paniek is, wordt gehamsterd en de Action lijkt wel leeggeroofd. Die geurkaars voor tante Truus is nou een wc-borstel geworden. Truus moet vooral niet zeuren, zij krijgt tenminste nog iets. En met een beetje creativiteit kun je in een wcborstel best kaarsjes hangen, heb je toch nog een kerstboom.

Als ik om zes uur thuiskom van een rondje winkelcentrum om de hoek – het Alexandrium is de een-na-grootste winkelgalerij van Rotterdam – kijk ik op de internetpagina van de rijksoverheid. Er staat keurig iets van “om zeven uur hoort u meer.” Ondertussen meppen oude vrouwtjes elkaar met stokbroden om de oren voor dat laatste pak wc-papier. Hamster nou gewoon drank, veel beter.

Ik gun mijzelf een vrije maandagna-namiddag en fiets naar het een-na-grootste winkelcentrum van Rotterdam. In het Alexandrium is het doodstil om vijf uur ‘s avonds. De Hema is leeg, C&A heeft ook geen klanten en de afzettingspalen vervelen zich. De enige winkel waar de mensen voor in de rij staan is kledingzaak Primark, waar niets meer dan tien euro kost. Ze staan letterlijk tot om de hoek. Heeft overigens meer te maken met de populariteit van de winkel dan coronasluiting.

Aan de ingang van het winkelcentrum vallen de bloemist en taartenbakker me op. Wie zal de kaalslag overleven? Niemand die het weet. Winnaar of verliezer, het besluit is gisteren al genomen. Ruim 24 uur na het kabinetsbesluit van zondag weet geen ondernemer [of burger] waar ze aan toe is. Kwalijke zaak en een communicatiecrisis eerste klas.

Als het gevaar zo groot is dat maatregelen geen uitstel dulden, zeg het dan. Wil je de fractievoorzitters informeren, bel ze uit bed! Veroorloof jezelf de luxe van anderhalve dag wachten vanwege de juiste kanalen, is er ook geen brand. Ook al is die er wel, niemand meer die snapt dat er echt brand is – of dat er politici met een fatsoenlijk denkraam zijn. De belangrijkste boodschap is niet wat je zegt maar wat je doet. En daar faalt het Rijk grandioos.

Tot op zekere hoogte heb ik er begrip voor dat je dingen geheim houdt tot de bekendmaking, maar doe dat dan om vijf uur maandagmorgen. Er is altijd wel iemand wakker op de krant. Wat je niet moet doen is het Haagse slakkensausje eroverheen gooien. Dat is wel wat gebeurt. Haagse ego’s voor onze nationale gezondheid. Ach, is er geen geld genoeg voor hun salaris, verhogen ze toch gewoon onze belasting? En nee, het sociale contract is bindend vanaf geboorte.

Extreme maatregelen vereisen maximale voorbereidingstijd. Die wordt bedrijfsleven noch burger gegund. De glorie van de politieke kaste is al wat telt. Maar ach, die les werd ons al ingestampt toen de Tweede Kamer Herr Ferdinand Grapperhaus nog steeds ‘geloofwaardig” vond.

Nederland op slot betekent Nederlandse levens verwoest, dus waarom aarzelen? De enige reden die ik kan verzinnen is een overheid die altijd en bovenal eerst voor zichzelf zorgt. Herinnert u zich de recente thuiswerkvergoeding van 360 euro op jaarbasis voor ambtenaren nog? Dat was vorige maand. En zo gaat het altijd.

Iemand die in een gezond bedrijf zijn eigen werk creeert, wordt eruit geknikkerd. Bij de overheid krijg je dan een promotie. Klinkt onschuldig tot er een crisis uitbreekt.

Nogmaals: een crisis als de coronauitbraak bezweren is lastig. De toekomst is onzeker, daarom heet het de toekomst. Hoe minder mensen slachtoffer worden, hoe beter. Daar hangt wel een prijskaartje aan. Tegen de tijd dat het laatste Kamerlid, lichting 2020 dood is, betalen onze kleinkinderen nog de coronacrisis nog steeds af. Ondertussen dient de volgende crisis zich al weer aan. Het minste wat je dan kunt vragen van een goed-functionerende overheid is om snel te handelen en het algemeen belang boven het politiek belang te stellen. Vooralsnog is dat een ijdele hoop.

Ik heb voor, tijdens en na de persconferentie van minister-president Rutte, maandag diverse malen gekeken naar de informatie over aanstaande coronamaatregelen. Keer op keer niks, nul en noppes. Nadat de persconferentie is afgelopen, gaat de website van de rijksoverheid plat. Morgen moet alles dicht, maar wie en wat precies weet niemand. Gelukkig kunnen belastingen altijd omhoog om de salarissen van politici en ambtenaren te betalen. Het enige goede aan corona is dat het niet [al te veel] discrimineert.

17:52

17:53

17:54

17:55

19:03

In plaats van de persconferentie gaat GJ lekker naar de supermarkt. Ik ben de enige boven de dertig.

19:40

19:42

20:34

21:10

En toen was het nog niet duidelijk, Hema en Action vinden dat ze best open kunnen omdat ze meer dan 30 procent essentiele waar verkopen. Volgende fout van de regering. Er zullen er nog velen volgen.

Kopfoto: Algemeen Dagblad, dinsdag 15 december 2020. “Rutte gooit land op slot.”

Vol Verwachting Klopt Ons Coronahart

Wakker worden politiek!

De toestand is desperaat. Zondagmiddag wordt besloten Nederland stil te leggen. Toch verspilt het kabinet nog een volle dag. Maandag om 12 uur worden de politieke bobo’s ingelicht en om zeven uur ‘s avond pas het volk. Je zou bijna denken dat corona wel meevalt.

Zondag waarschuwt de Rijksvoorlichtingsdienst via Twitter nog tegen ongelovigen die toen al wisten wat er komen ging. Op de dag des Heeren komt het kabinet bijeen op het Catshuis. Belangrijke virusbaas Jaap van Dissel heeft met spoed contact opgenomen met premier Rutte. Het magische getal R, zeg maar de naald op de snelheidsmeter van je auto schiet in een week angstwekkend omhoog. In geen van de hijgerige krantenstukjes lees ik een verklaring of zelfs maar een vraag daarover.

De situatie is kritiek en Nederland moet per direct op slot. Laten we eerlijk zijn, er zijn hogere belangen dan de volksgezondheid en de soep wordt niet zo heet gegeten als ze opgediend wordt. Op maandag worden de fractievoorzitters pas om twaalf uur ingelicht. Is dat omdat de hele maand december in de politiek uitslaapmaand is of omdat het allemaal wel meevalt? Het eerste, corona is echt erg. Desondanks is politiek aanzien vele malen belangrijker dan onze nationale gezondheid.

Het bezweren van de coronacrisis is vooral een verhaal van mijn [politiek] belang boven ons aller belang. Er zijn veel beroepsgroepen die om drie uur ‘s nachts uit hun bed gebeld worden. Knorrig en niet fijn, begrijpen de wakkeren dat noodzaak nachtrust overstijgt. Het politieke pluche daarentegen is het beste slaapmiddel allertijden. Ondanks de invoering van mondkapjes in publieke ruimtes stijgt de snelheid waarmee het coronavirus zich verspreid dramatisch. Reden genoeg om te denken dat het kabinet de oppositie uit bed belt om te vertellen dat Nederland op slot gaat. Wat is nu drie uur ‘s nachts als de boterham van vele middenstanders op het spel staat. Tuurlijk niet, de leden van de Tweede Kamer moeten dagelijks superbelangrijke beslissingen nemen, zo belangrijk dat hun nachtrust heilig is. Wat een onzin.

Zelfs al is bovenstaande flauwekul waar, dan nog is het een gemiste kans. Ik zie een hijgerige krant al koppen:

“Totaal Alarm, Kamerleden In Het Holst Van De Nacht Uit Bed Gebeld.”

Welk Kamerlid durft dan nog te zeggen dat zijn of haar nachtrust heilig is? Corona is echt, maar net zo goed een echte communicatiecrisis van de bovenste plank. Dat is inmiddels wel duidelijk.

Om twaalf uur ‘s middags praat het kabinet de fractievoorzitters bij. Waarom niet om acht uur ‘s morgen als die nachtrust zo belangrijk is? Lijkt me een meer dan redelijke tijd om te beginnen. Ondertussen wordt duidelijk dat Nederland op slot gaat. Een betrouwbare overheid zorgt voor actuele informatie. Niet op Rijksoverheid.NL. Het doet een beetje denken aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog toen minister-president Colijn zei: “gaat u maar rustig slapen.”

Corona bevrijdt mensen op de verkeerde manier van het dagelijks ritme en maandagochtend geef ik acte de presence om de onderdelen van een tuinhuisje die laatste honderd meter te verslepen. De vorkheftruck durfde het modderpad niet aan. Samen nog even snel naar de bouwmarkt, je weet maar nooit. Als ik uitstap, krijg ik de vraag? “Gratis kerstboom bij uw karretje?” Morgen kunnen we ze vast niet meer verkopen dus geven we ze liever gratis weg. Iemand heeft gelekt, waarschijnlijk met opzet, maar Nederland gaat op slot.

Diverse nieuwssites brengen het verhaal rond de lunch. Op de school waar ik vrijwilliger ben, gaat de pas-verhuisde juf snel naar de bouwmarkt om zo haar kerst-verfvakantie te redden. Internet is ook niet alles en bovendien net zo verstopt als de snelweg tussen Amsterdam en overal op een gemiddelde vrijdagmiddag.

Het is nog niet officieel. Morgen gaat Nederland op slot, kijk vooral om zeven uur vanavond naar de persconferentie van premier Rutte.

Tot op zekere hoogte is het begrijpelijk dat je niet voor je beurt wil spreken. Aan de andere kant, anderhalve dag tussen besluit en bekendmaking – en dus bijna twee tot de uitvoering, geeft niet echt een signaal van urgentie af. Het is een persconferentiepuinhoop.

Oud-Kinderrechter Cees De Groot: Gedwongen Anticonceptie Omdat Het Kan! [Die Wetsaanpassing]

Moet kunnen!

[Vrouwen dwingen niet zwanger te worden.] Alsof er geen betere oplossingen zijn in het gevecht tegen tranen is de echte vraag.

Onlangs herhaalt Cees de Groot zijn pleidooi voor verplichte (en gedwongen) anticonceptie bij – in zijn ogen – ‘gevallen vrouwen’. In 2017 schrijft de oud-kinderrechter een artikel in de NRC waarin hij in zeven punten uiteenzet waarom een wet op gedwongen – hij noemt het fysieke dwang – “verplicht” nodig is.

De vorige keer besprak ik zijn eerste argument. Een wet is nodig omdat een wet nodig is. Een normaal mens wordt voor zo’n domme opmerking permanent in het gesticht opgeborgen. Een oud-rechter maakt [vanzelfsprekend] deel uit van de hogere burgerij en wordt als zodanig behandeld door pers, zorg en politici. Argumenten twee tot en met zeven van Cees de Groot bevestigen nogmaals dat er een tijd van komen en een tijd van je kaken op elkaar houden is. Desnoods gedwongen door Bisonkit. Goed spul hé, dat Bisonkit? Hmmm, hmmm. Wat zeg je?

“Het is wettelijk mogelijk het recht op vrije voortplanting te beperken.”
– oud-kinderrechter Cees de Groot in 2017.
Cees’ tweede argument voor verplichte anticonceptie luidt: “Het is wettelijk mogelijk het recht op vrije voortplanting te beperken.” Laat ik mijzelf netjes uitdrukken [dank je Mam] en het houden bij het feit dat een wettelijke mogelijkheid niet hetzelfde is als een argument. Voor of tegen.

Hier mist Cees zwaar de afslag. Dat ik mijn buurman een knal voor zijn kanis kan geven, betekent nog niet dat ik het moet doen. Intellectuele armoede van het hoogste niveau, nog zonder dat een oud-rechter als Cees de Groot beter moet weten. Zeg maar noblesse oblige – als in: adel verplicht.

Debatteren is een kunstvorm, een die oud-kinderrechter Cees de Groot duidelijk onvoldoende beheerst. Nietes-wellis is daarbij een klassieke techniek. Eerst kan iets niet, dan wel. Ik geef u de eerste helft van een citaat.

“Beperking van het grondrecht van vrije voortplanting lijkt lastig,”

U denkt vast hetzelfde als ik: nee hoor, laat het maar aan Ceessie over. Met die opmerking suggereert De Groot dat hij een grondrecht van burgers wil afpakken. Als je al jeuk krijgt omdat het fout voelt, het wordt nog erger in de tweede helft van het citaat.

“Omdat deze vrijheid zo verankerd is in het rechtsbewustzijn van mensen.”

Het is dus een vrijheid waar mensen rotsvast in geloven, zo sterk zelfs dat je het kunt scharen onder de zwart-wit verdeling tussen goed en kwaad. Cees de Groot ziet echter geen enkel probleem en noemt het een horde die te nemen is.

“Want de burger draagt in de uitoefening van elk recht een verantwoordelijkheid, met name dat hij voor een ander geen gevaar aanricht.”

Ik zeg: SPIEGEL!

Overigens zijn er twee soorten wetten, gebods- en verbodswetten. Nederland heeft voor het laatste gekozen, alles wat niet verboden is, mag. Het is leuk dat zaken impliciet voorvloeien uit een wet, maar een ware democratische samenleving maakt alles expliciet duidelijk. Niet Cees.

In plaats van “hij” had De Groot ook voor het neutrale “men” kunnen kiezen. Zoiets komt natuurlijk niet in de oud-kinderrechter op. Ben ik nou de enige die het gevoel heeft verdwaald te zijn in een aflevering van Law & Order waarbij De Groot, de rijke jongeling die iets heel slechts heeft gedaan, verdedigt?

Vrij vertaald luidt het vorige citaat zoiets als met rechten komen plichten en jouw rechten mogen geen gevaar vormen voor anderen. In de vijfde klas middelbare school kregen wij lessen godsdienst. Onze docent was een hippie die kreunde onder de last van het uitleggen waarom mensen niet naakt over straat mochten lopen. “Daarmee schaadt je de gevoelens van anderen.” Het hoe en waarom in het boekje sneedt weinig hout en er werden dus geen vragen over gesteld tijdens het proefwerk. De kern van de les is wel blijven hangen. Mijn vrijheid om in mijn blootje rond te lopen voelt voor anderen als een aanslag op alles waar zij in geloven. Een rechtvaardige maatschappij zoekt een balans tussen de rechten van beide individuen.

Als je rechter, of oud-rechter in onze moderne maatschappij bent, kun je gerust dat soort filosofische overwegingen in je pet gooien als het aan Anti-Conceptie-Cees ligt.

Je zou bijna per direct voor de herinvoering van de Franse Revolutie kiezen – alle magistraten in het cachot – als je De Groot’s volgende opmerking leest.

“Toch is deze horde te nemen.”

Gelukkig is mijn nieuw-aangelegd zwembad nog niet gevuld en ik ren vol walging naar buiten. In plaats van helder uit te leggen waarom verplichte anti-conceptie een goed idee is, komt Cees de Groot met een weerzinwekkend juridisch fata morgana. Mijn vertaling is simpel. Mensen hebben rechten. Rechten die sommige oud-rechters willen afpakken. Da’s lastig. Mensen geloven in goed en kwaad. In de wet staat wat wel en niet mag. In diezelfde wet staat niet wat tussen de regels door echt slecht is. Gevaar is een rekbaar begrip. Het staat niet in de wet maar wordt door mensen die het niet kunnen uitleggen aan u en ik, eruit gedestileerd. Omdat er ergens gevaar dreigt, kun je de rechten van vrouwen vooraf beperken.

Niet overtuigd van deze briljante juridische constructie? Lees verder. Cees de Groot, misanthropist par excellence gaat op herhaling. Gevaar is een beperkende factor, zowel als het op grond- als voortplantingsrechten aankomt. Er is vast zoiets als voortplantingsrecht, maar als een vrouw zwanger wordt, is ze zwanger. Haar ongeboren kind heeft ook een vader. Cees de Groot argumenteert dat het huwelijksverbod voor bloedverwanten is ingesteld om gehandicapt nageslacht te voorkomen. Sinds wanneer worden babies uitsluitend geboren uit huwelijken? Tenzij dit natuurlijk een dinosaurus is die uithaalt naar een huwelijk tussen twee mensen van hetzelfde geslacht.

Zelf focus ik liever op het zoveelste, falende argument van meneer De Groot. Sorry voor het André van Duin grapje, dit keer onvermijdelijk. de meeste mensen hebben het in het leven tenslotte niet voor het kiezen. Terug naar dat misselijke, misleidende ding – als in wetgeving die beperkingen oplegt aan vrije voortplanting. Nee, zus en broer mogen niet met elkaar trouwen. Neef en nicht wordt trouwens ook niet aangeraden, zie de vele programma’s over Blauw Bloed.

Niets stopt de gedachtentrein van de oud-rechter. We beginnen op station “Verbieden Is Lastig.” Na een korte stop arriveren we op “Maar niet onmogelijk.” Niet kansloos is net zoiets als het idee dat de NS ongeveer op tijd rijdt. Na een verkeerde afslag hier en daar arriveert onze trein met veel vertraging op station “bloedverwanten mogen niet trouwen staat gelijk aan geen vrije voortplanting.” Laten we maar hopen dat je niet het volle pond voor deze rit betaalt.

Creepy Cees maakt het nog bonter. Voor de geinteresseerde lezer: dit is nog steeds perron twee van zeven argumenten over waarom gedwongen anticonceptie moet. Ben je inmiddels overtuigd door opa Cees, stop vooral met lezen.

Voor iedereen anders: nageslacht tussen bloedverwanten leidt vaak tot gehandicapt kroost. Daarom kun je verplichte anticonceptie voor verstandelijk gehandicapten overwegen – mits is vastgesteld dat zij pedagogisch onmachtig zijn.

De uitsmijter van argument twee van zeven is echter deze:

“Daarvoor pleit SIEN dat opkomt voor mensen met een verstandelijke beperking én hun kinderen. Volgens SIEN ligt de nadruk te veel op ondersteuning van de gehandicapte ouder, terwijl de ongewenste situatie als zodanig voorkomen zou moeten worden.”

In 2019 beëindigt KWF Kankerbestrijding plotseling de subsidie aan de stichting van longartsen Wanda de Kanter en Pauline Dekker. Kort daarna worden de artsen en hun Stichting Rookpreventie Jeugd geroyeerd als partner van de Alliantie Nederland Rookvrij. Ze zijn te activitisch en dat kost geld. Je wil tenslotte de gezellige roker die gul geeft, niet wegjagen als goedgekeurd goed doel. Als in het doel heiligt de middelen, kuch.

Vertaald naar ons verhaal: als er veel maatschappelijke ophef is rondom de stelling dat mensen met een verstandelijke beperking – of b.v. HIV-positieven (komt volgende keer) – geen kinderen mogen krijgen, hoe kun je als stichting SIEN dan beide kanten van de medaille bepleiten. Een advocaat kan in een echtscheiding ook niet beide kemphanen verdedigen, zeker niet als de onderlinge verhoudingen ver zoek zijn. Toch refereert oud-kinderrechter De Groot aan de activiteiten om zijn tweede argument – het is wettelijk mogelijk het recht op vrije voortplanting te beperken – kracht bij te zetten.

Het artikel dat ik bespreek, komt uit 2017. Dit jaar herhaalt De Groot zijn oproep. Vier jaar zelfreflectie zou tot voortschreidende inzichten moeten leiden. Of tenminste eerlijker, volwassener argumenten. Over de menselijke maat gesproken.

Trouwens, is er verschil tussen rechtsbewustzijn, rechtvaardigheid en rechtsregels? Of heeft het allemaal niets met elkaar te maken? Wordt [helaas] vervolgd.

Kopfoto gemaakt door Lewis Roberts, gevonden op Unsplash. Afbeelding is bewerkt.

[1] Maar Ceessie, waarom dan niet roken per direct verbieden? Gevaar is tenslotte een beperkende factor. Hoe hard een zwangere vrouw ook haar best doet, giftige tweedehandsrook is niet te vermijden. Lastig, hé?