De Wet van Vraag & Aanbod Past op een Postzegel

Waarom verkopen we Sandd niet aan de Belgische Post? Laat onze Zuiderburen het maar lekker uitvechten met Post.NL

Biefstuk is duur en wordt weinig gekocht. Laten we biefstuk duurder maken dan verdienen we meer. Wanneer heeft dat ooit gewerkt? Een postzegel is nou niet exact een biefstuk maar dat is wel de logica van Post NL en de overheid. Postzegels smaken overigens een stuk minder sinds ze zelfklevend zijn.

De vaderlandse brievenbezorgersbeweging mag de prijs verder verhogen omdat er steeds minder post verstuurd wordt. Gek hé? Kost een een-zegel nu nog 87 cent, dat kan volgend jaar oplopen tot 1.01 euro als Post.NL de prijs met de maximale 16.4 procent verhoogt. Geen dubbeltje voor je gedachten, leg dat maar opzij. Heb je over een paar decennia genoeg om een postzegel voor die Valentijnskaart te kopen. Echte liefde roest niet, ja toch? De echteste (sorry) liefde is – staatsgesanctioneerd – inpikken van andersman geld als hij geen keuze heeft.

Moet trouwens nog steeds mijn collegegeld terugvragen van het jaar waarin de OV-kaart werd ingevoerd. Gratis was het ding niet, er werd een stukje van je beurs afgehaald, verplicht wel. Natuurlijk explodeerde het aantal treinreizigers dramatisch. De hoogleraar die een grafiek op het bord tekende om te laten zien dat bij prijsdaling de vraag stijgt, met als voorbeeld de OV-kaart, werd de rest van het jaar niet meer serieus genomen. Tentamen viel overigens tegen.

Wat denk je dat er gebeurt als een postzegel een euro kost? Gaat Post.NL lobbyen dat ie nog duurder moet, tegenvallende marktomstandigheden enzo. Op de allerlaatste brief ooit zal een postzegel van een ziljoen prijken. En meestal moeten er twee op een brief, da’s lastig als er maar een gedrukt wordt. Geef het uitsterven van fysieke post tien jaar, max.

Momenteel is 94 procent van alle post zakelijk. Dat gaat rap richting 100 procent met zulke prijsverhogingen. Betekent niet dat er meer verdiend wordt, steeds meer klanten haken af.

Het management van Post.NL ziet de bui al hangen en begint haar eerste vrije-markt-bedelronde voor sponsoring cq belastinggeld een maand of wat geleden. “De belastingbetaler moet mogelijk gaan meebetalen aan de instandhouding van de postbezorging in Nederland.” Zou dat ook betekenen dat het management dan onder de Balkenende-norm valt? Vinden ze vast niet leuk. Prijsverhogingen zonder nadenken over hoe verder wel.

Echt een slimme zet is het niet. Je dwingt burgers bedrijven te sponsoren omdat ze ons drukwerk willen opstudwringen. Zo wordt Nederland nooit ICT koploper. Daarnaast erger ik me gruwelijk aan de reclame van het staatsgokbedrijf gericht “aan de bewoner van…” Moet je eens proberen als eerzame bierbrouwer. Nee gokgruwels, ik wil jullie dode fijngefileerde bomen niet stukje bij stukje in de brievenbus. Ik wil ook niet bijdragen in jullie verzendkosten om anderen hetzelfde aan te doen. Die sticker met twee keer nee op de brievenbus betekent geen ja. Eerste nee is voor geen voornaam. Tweede nee voor geen achternaam. Adres onbekend. Daarom weet je mijn naam niet. Het is geen wiskunde waarbij min maal min plus is. Eerzame onbekenden lastig vallen in eigen huis met gokmeuk, hoe durf je! Betaal daar lekker zelf het volle pond voor.

Gelukkig is er is zoiets als het algemeen belang. Op de een of andere manier valt dat meestal in het voordeel van de ouwetjes uit. Vanwege ons algemene belang moet er vijf dagen per week post bezorgd worden, de universele postbezorging. Waarom? En wat is dat algemeen belang eigenlijk? Kun je het meten? Nee, natuurlijk niet dan moeten politici verantwoording afleggen over basale keuzes zoals de afweging van nationale prioriteiten versus kostbare rasstokpaardjes.

Als je de hele tijd achter de geraniums zit is het ongetwijfeld een feest om iedere dag naar de brievenbus te lopen en te zien of er nog post is. Maar moet de rest van Nederland jou daarvoor sponsoren? Je had ook kunnen leren met een computer om te gaan.

De postzegel wordt duurder en duurder omdat er minder post bezorgd wordt. In plaats van minder vaak per week post te bezorgen, wet van vraag en aanbod, wordt de postzegel duurder. De postzegel wordt duurder en duurder omdat er minder post bezorgd wordt….

Lees verder in deel 2: Deze Postzegel Vernietigt Zichzelf Over Vijf Seconden.

Psst, als je denkt dat zoiets alleen bij de post gebeurt, heb je het mis. Er wordt steeds minder televisie gekeken dus de reclameinkomsten van de publieke omroepen dalen. Geld erbij roepen ze. Algemeen belang enzo. Dan wil ik op zijn minst mijn Netflix abonnement van de belasting kunnen aftrekken.

Kopfoto gemaakt door Web Hosting, gevonden op Unsplash.

In Holland Staat een Huis te Weinig (x 300.000)

Lokale politiek in de Hofstad: Minimaal inkomen voor huuruitbuiting middenklasse is nu 57.000 euro.

Ze hebben in Den Haag weer een bizar plan bedacht. Voor de verandering is het dit keer de gemeentelijke overheid, met instemming van de VVD. Dat is de partij die, sinds ze krap bij kas zit, haar kamerleden 1.000 euro wil rekenen om namens de volkspartij voor vrijheid en democratie in de Kamer te zitten. Het is dat het zo’n puinhoop is bij de SP, anders had het gepeupel, u en ik dus, allang bulderend gelach horen opstijgen uit het Brabantse plaatsje Oss.

Iedereen wil meer geld voor de brandweer als de halve stad is afgebrand. Het is de taak van politici om ervoor te zorgen dat er geen brand ontstaat. In Den Haag sputtert VVD’er Revis dat het hem “als liberaal” zwaar valt, maar dat het een tijdelijke maatregel is tot het woningtekort is opgelost. Weer iemand die ik een woordenboek cadeau moet doen. Mag hij inruilen voor een basisboek over economie als hij het woord “liberaal” kan spellen.

De enige oplossing is meer woningen. Maar dat kost niet alleen tijd, het roept ook veel weerstand op. Natuurlijk denkt u meteen aan de zeldzame gevleugde marmeren vliegende huismarmot die zijn habitat verliest, maar ik ben iets praktischer. Hoe meer woningen er gebouwd worden, hoe minder jouw huis waard is. En we weten allemaal dat als er een ding is waarin Generatie Graai uitblinkt, het wel hun geboortevoorrecht omzetten in keiharde pegels is. “Kinderen, kleinkinderen, allemaal leuk en aardig zolang mijn huis maar minimaal vijf procent per jaar in waarde stijgt.” Oftewel nul nieuwe huizen. Hoeveel woningen denkt u dat er de komende 20 jaar – tot het probleem opgelost is – gebouwd worden?

Het is een klassiek geval van mensen met rechten, dus meestal oud en voor geen goud te porren voor een verhuizing. Doet een beetje denken aan de nieuwe Hema CAO waar jarenlang zitvlees beloond wordt en de jonge, hardwerkende collega het met een appel en een ei moet doen.

De Haagse VVD-wethouder Revis probeert zich nog een beetje liberaal voor te doen. ‘”Anders dan wat Amsterdam en Utrecht nastreven, stellen we niet de maximale huurprijs vast. We bepalen alleen wie toegang heeft tot de huizen.” Met andere woorden: Als de gemeentelijke puntentelling beslist dat een huis tot het middensegment behoort, mag het alleen verhuurd worden aan mensen met een inkomen tot 57.000 euro. Welke prijs een huisbaas in de praktijk vraagt, is aan hem.’

Samengevat: de volgende huurder mag niet meer dan 57.000 euro per jaar verdienen, maar de verhuurder (hem is mij een beetje te #ikook) kan een huur van bijvoorbeeld 60.000 euro per jaar eisen. Wedden dat de verhuurder alleen kandidaten accepteert die tussen de 56.999 en 57.000 euro per jaar verdienen en vervolgens toch de huur omhoog jaagt. Daar sta je dan met je 1,0 politie en 0.6 verpleegkundige salaris. Vergeef me mijn tweede #ikook vergissing. Nog meer symboolwetgeving die het echte leven alleen maar zwaarder maakt. En politici zich maar afvragen wat er met het draagvlak voor de democratie aan de hand is. Geen wanhopiger gek dan een falende overheid op de huizenmarkt. Daarom misschien?

Kopfoto gemaakt door Ján Jakub Naništa, gevonden op Unsplash.

Valse Noot: Hogere Toonkunstenaars Eisen Betaald Voorrecht

Hartstikke pech als je geen droge boterham met de hogere kunsten kunt verdienen. Dat geeft je niet het recht om kwaad te worden op amateurs die gratis optreden.

Als er een klager over de dam is… Ervaren krantenlezers weten wat er komt na de verhalen over klassieke musici die voor niks optreden. Klaaghoofdcommentatoren weten niet hoe rap ze ja moeten knikken. Het gaat zelfs zo snel dat ik niet eens weet of er al een eerste hoofdredactioneel commentaar is gepubliceerd.

Weet je wat pas oneerlijk is? Dat ik geen Indiana Jones kon worden. Blijkt dat het geen echt beroep is. Ergens op de middelbare school hinkte ik op drie gedachten, archeologie studeren en waarschijnlijk geen werk, het korps commandotroepen maar gegarandeerd geen kans op toelating of economie. Toevallig vind ik het gaaf om te begrijpen hoe bedrijven werken.

Het was overigens hard nodig dat ik economie ging studeren. Op de pientere leeftijd van acht jaar begreep ik de wereld niet. Een beetje onnozel achteraf, maar ik geloofde dat alleen bedrijven die het slecht deden, reclame maakten. Tegenwoordig snap ik het een stuk beter en zeg niets over de semi-simultane prijsverhoging van KPN en ZiggoVodafone.

Geen idee hoe, er was toen nog geen internet, maar op de middelbare school realiseerde ik me dat met al dat graven in de grond geen guldens of dubloenen te verdienen zijn. Sorry Indiana Jones, misschien had ik toch moeten kiezen voor Back to the Future.

Als je mijn meters Billy boekenkasten ziet, begrijp je dat het geen eenvoudige keuze was. Dat werd nog erger toen ik mij als verse feut op de Erasmus Universiteit door professor Chiang’s “Fundamental Methods of Mathematical Economics” moest worstelen. Ben er nog steeds een beetje verbaasd over. Soms wordt ik ’s nachts wakker en vraag me af wat ik met die kennis moet. Erfenis van Jan Tinbergen toevallig, lieve alma mater?

Het is een triest verhaal, ik geef het toe. Geen archeologie, Indiana Jones bestaat niet en dan ook nog allemaal boeken die je later nooit meer nodig hebt. Je moet wat doen voor een baan tegenwoordig.

Mij hoor je niet klagen, als student kluste ik bij als DJ. Meestal voor weinig, soms voor veel maar ook graag gratis. Liefde voor muziek zeg maar. Ondertussen worstelde ik mij wel door suffe wiskundeboeken. Geloof me, ze waren keihard oersaai. Ook wist ik dat ik nooit Indiana Jones zou worden. Toen ik groot was, kreeg ik toch een leuke baan en van het geld dat ik overhoud aan het einde van de maand, reis ik de wereld rond. Hoeveel mensen hebben Persepolis met eigen ogen aanschouwd, denk je? Geen Indiana Jones, wel gelukkig.

Het feit dat je iets leuk vindt, bijvoorbeeld dwarsgefileerde blaasxylofoon spelen, betekent niet dat jouw opleiding je ook recht geeft op een goedbetaalde baan voor het leven.

En laten we eerlijk zijn, als ik eindelijk begrijp dat ook succesvolle bedrijven reclame maken, wordt het hoog tijd dat jij je realiseert dat je leeft in een muzikale wereld van meer aanbod dan vraag. Het is een klassieker, maar dat vraagt offers. Of omscholing. Limburg, mijnen. Meer zeg ik niet.

Je kunt natuurlijk ook altijd “back to the eighties” DJ worden. Er is een plekje vrij, want ik weiger het al jaren, gratis of betaald.

Wordt zeker vervolgd…

Overigens professor Chang schreef nog een tweede deel. Als keuzevak gedaan en tijdens les een vertelde onze docent enthousiast dat we aan het einde het traject van een raket naar de maan konden berekenen. Nou, Jeff Bezos heeft nog steeds niet gebeld. Elon Musk trouwens ook niet. Daar zit je dan met je goeie gedrag.

Kopfoto gemaakt door Manuel Nägeli, gevonden op Unsplash / Ivo Rainha, gevonden op Unsplash. Afbeeldingen bewerkt en gecombineerd.

Zorg en Marktwerking

Zorgkosten rijzen uit de pan. Het is in ieders belang dat Nederland ze onder controle krijgt. Soms gaat er een zorgondernemer failliet. Vervelend, vooral voor patienten en medewerkers, maar laten we ook zorgen dat de lessen tot versteviging van ons zorgstelsel leiden.

Voordat je kunt deelnemen aan enige discussie, moet je vooraf je positie bepalen. Gezondheidszorg is een algemeen goed, zoals bijvoorbeeld defensie. In 95 procent van de gevallen moet een patient zonder meerkosten geholpen kunnen worden.

Waar veel mensen niet aan willen, is dat er een grens is aan wat wij als maatschappij kunnen en willen bekostigen. Een medicijn voor een miljoen per jaar, graag? Maar wat als dat pilletje een miljard kost? En heb je ooit gedacht over hoe dat geld anders besteed kan worden? Meer geld naar onderwijs of extra blauw op straat? De zak geld die naar de belasting gaat, we verdienen met z’n allen die pecunia, is niet eindeloos. Geld lenen omdat mensen er nou eenmaal recht op hebben, lijkt leuk totdat je nadenkt over de last die het voor toekomstige generaties betekent. Je wilt tenslotte ook niet dat jouw kinderen de hypotheek op jouw huis moeten afbetalen terwijl je allang onder de groene zoden ligt.

Zorg is letterlijk een kwestie van leven en dood – als in onomkeerbaar. Zelfs als dat niet het geval is, wil niemand voortstrompelen tot het bittere einde in eeuwige pijn. Die solidariteit en medemenselijkheid maakt dat de meeste mensen begrijpen dat er keuzes gemaakt moeten worden.

Een jaar of wat geleden werkte ik in de zorg aan de invoering van gemiddelde prijzen per ziekte (DBC). Jan en alleman was zoals gewoonlijk tegen. Vraag het ze zonder dat ze weten waar het over gaat: “voor of tegen?” We zijn altijd tegen veranderingen. De analoge pers, zich langzaam realiserend dat ze verdronk in de zee van enen en nullen, hielp ook al niet. Ophitserige klikstukjes over zielepoten die 1.000 euro moesten betalen voor een bezoekje aan de Eerste Hulp. Kan me niet herinneren dat er kranten waren die fulmineerden over patienten die het ziekenhuis uitliepen [sic] terwijl de rekening die aan hun verzekering werd gestuurd, te laag was.

Voor mij is solidariteit – onder de paraplu van gezond verstand en grenzen – een van de belangrijkste kenmerken van de Nederlandse gezondheidszorg. Geloof me, 99 procent van ons Lage Landje is niet rijk genoeg om een intensieve medische behandeling te betalen en vroeger of later komt die dag voor ons allen.

Met de invoering van de DBC’s kwamen ook de zorgondernemers. Vanzelfsprekend verdienen zorginstellingen een schop onder hun kont, je geeft immers andermans centen uit en als het gemakkelijk geld regent, wordt je lui. De belangrijkste kritiek op gemiddelde zorgprijzen is dat ze niet kloppen, dat klopt! Het is echter onmogelijk om voor iedere behandeling de echte prijs te berekenen. De gevleugelde uitspraak “verschillende kosten voor verschillende doeleinden” is zo waar. Hoe verdeel je de kosten van mensen die de website onderhouden? Per patient? Dat kan. Sommige patienten zijn echter veel duurder dan anderen, wat nu? Afschaffen dan maar?

Zorgondernemers worden gedreven door een varieteit aan motieven. Sommigen onderwerpen zich aan Plutus, de Romeinse god van de rijkdom. Anderen, meer puur op de graat – en meestal gedreven dokters – willen het beste voor hun patient, kostte wat het kost. Soms is beroepsdeformatie het grootste compliment wat je iemand kunt maken.

Uiteindelijk zorgen al die verschillende krachten ervoor dat ons zorgstelsel langzaam uit elkaar getrokken wordt. Een kliniek voor dermatologie heeft minder kosten dan je eigen privé praktijk voor moeilijke chirurgie. Een ziekenhuis zonder mensen die voor alle overige zaken, zoals receptie, zorgen, is niet werkbaar. Het werk is belangrijk en hun salaris moet ergens van betaald worden. Maar hoe minder hoe beter en daarom zie je vooral privéklinieken voor huidziekten, maar niet voor hartchirurgie. De overheid bepaalt de prijzen en afhankelijk van je medische voorkennis is het soms, zelfs met de beste financiele genieen, onmogelijk om een specialistisch kostendekkend medisch centrum draaiend te houden. Dat is niet de schuld van de artsen, netzomin als het de schuld is van doktoren die winst maken op hun prive praktijk. Zoals altijd: de politiek beslist.

Experimenteren is noodzakelijk. Niemand wil dat er zoveel geld aan het laatste levensjaar van hun ouders wordt besteed, dat de wijzer naar de andere kant doorslaat en hun [klein]kinderen geen toekomst meer hebben. Toch maken veel mensen zich zorgen over die verdeling. Het zorgstelsel in haar huidige vorm heeft niet alleen financiele voordelen, maar ook nieuwe, universeel inzichtbare toepassingen gebracht. Nu is het aan de politiek om daaruit lessen te trekken en vervolgstappen te nemen.

Artsen worden iedere dag gedwongen moeilijke keuzes te maken. Sommige artsen zoals oncologen (medici gespecialiseerd in het gevecht tegen kanker) hebben niet eens de luxe om hun patienten alternatieven voor te leggen. Ondertussen zitten zij, die luidkeels hebben geroepen de verantwoordelijkheid te nemen voor een “beter” [sorry, kon het niet laten] Nederland, dagelijks met hun gevoelige billetjes op het pluche. Tijd voor actie dames en heren parlementsleden! Lees en leer. En nee dat is geen keuze tussen trouw aan het coalitieaccoord of de partijdiscipline versus het belang van alle Nederlanders. Het gaat om het verschil tussen diegenen die terecht in de Kamer zitten en zij die hebben gekozen daar in te verdwalen.

Kopfoto gemaakt door rawpixel, gevonden op Unsplash